سهشنبه، ۲۷ مرداد ۱۴۰۵

اگر از یک ایتالیایی بپرسید روزش را بدون قهوه میتواند شروع کند یا نه، احتمالاً جواب چندان پیچیدهای نخواهید گرفت! قهوه در ایتالیا فقط یک نوشیدنی برای رفع خستگی نیست؛ بخشی از زندگی روزمره، معاشرت و حتی سبک زندگی مردم این کشور است.
اما چرا قهوه در فرهنگ ایتالیا تا این اندازه مهم شده است؟ چرا وقتی صحبت از قهوه میشود، نام ایتالیا و اسپرسو تقریباً همیشه کنار هم قرار میگیرند؟
قهوه در ایتالیا سابقهای چندصدساله دارد. این نوشیدنی از مسیر تجارت مدیترانهای به اروپا رسید و در شهرهای مهم ایتالیا، بهویژه ونیز، مورد توجه قرار گرفت.
در ابتدا قهوه نوشیدنیای متفاوت و نسبتاً خاص محسوب میشد، اما بهتدریج جای خود را در زندگی مردم باز کرد. کافهها و قهوهخانهها شکل گرفتند و قهوه از یک نوشیدنی جدید به بخشی از فرهنگ اجتماعی تبدیل شد.
وقتی نام قهوه ایتالیایی را میشنویم، اولین چیزی که به ذهن میرسد احتمالاً اسپرسو است.
اسپرسو برای ایتالیاییها فقط یک قهوه غلیظ نیست؛ یک روش زندگی است. یک فنجان کوچک اسپرسو میتواند بخشی از برنامه روزانه باشد؛ صبح قبل از شروع کار، در یک کافه بین دو قرار یا بعد از یک وعده غذایی.
نکته جالب این است که اسپرسو به شکلی طراحی شد که بتوان قهوه را سریع آماده و سریع نوشید. همین ویژگی با ریتم زندگی شهری ایتالیا هماهنگ شد و به مرور اسپرسو به یکی از نمادهای فرهنگ قهوه این کشور تبدیل شد.
شاید تصور کنیم دلیل اصلی علاقه ایتالیاییها به قهوه، کافئین آن است؛ اما ماجرا خیلی فراتر از این است.
قهوه میتواند بهانهای برای چند دقیقه توقف در میان یک روز شلوغ باشد. یک نفر وارد کافه میشود، یک اسپرسو سفارش میدهد، چند کلمه با باریستا یا دوستش صحبت میکند و دوباره به سراغ کارهای روزانهاش میرود.
در واقع، قهوه بخشی از فرهنگ معاشرت در ایتالیاست.
اگر به یک کافه در ایتالیا بروید، ممکن است ببینید کسی وارد میشود، یک اسپرسو سفارش میدهد، آن را در چند جرعه مینوشد و بعد از چند دقیقه کافه را ترک میکند.
این موضوع اتفاقی نیست.
اسپرسو در فرهنگ ایتالیایی اغلب یک نوشیدنی کوتاه و سریع است؛ چیزی که قرار نیست الزاماً ساعتها برای نوشیدن آن وقت بگذارید.
البته این به معنی آن نیست که ایتالیاییها از نشستن در کافه و معاشرت لذت نمیبرند. برعکس، کافهها همچنان یکی از مکانهای مهم برای دیدار و گفتوگو هستند.
فرهنگ قهوه ایتالیا فقط به کافهها محدود نمیشود.
یکی از وسایلی که ارتباط بسیار نزدیکی با قهوه خانگی در ایتالیا دارد، موکاپات است. این وسیله ساده که در قرن بیستم در ایتالیا معرفی شد، به یکی از نمادهای تهیه قهوه در خانه تبدیل شد.
موکاپات باعث شد تهیه قهوه به سبک ایتالیایی برای بسیاری از خانوادهها به بخشی از زندگی روزمره تبدیل شود.
اگر به روشهای مختلف تهیه قهوه علاقه دارید، پیشنهاد میکنیم مقاله «روشهای دمآوری قهوه» در مجله کافه دانه را هم بخوانید.
کاپوچینو یکی دیگر از نوشیدنیهایی است که نامش با فرهنگ قهوه ایتالیا گره خورده است.
اما یک نکته جالب وجود دارد: در فرهنگ سنتی ایتالیا، کاپوچینو بیشتر با وعده صبحانه و ساعات ابتدایی روز ارتباط دارد و نوشیدن آن بعد از یک وعده غذای سنگین چندان رایج نیست.
البته این یک قانون سخت و غیرقابل تغییر نیست و امروزه رفتار مردم، بهخصوص در شهرهای توریستی، متنوعتر شده است.
شاید پاسخ این سؤال را نتوان در یک کلمه پیدا کرد.
ایتالیاییها فقط به خاطر کافئین قهوه نمینوشند. قهوه برای آنها ترکیبی از طعم، عادت، معاشرت، سرعت زندگی و فرهنگ است.
یک اسپرسوی کوچک میتواند بخشی از یک صبح شلوغ باشد، بهانهای برای دیدن یک دوست شود یا پایان یک وعده غذایی را رقم بزند.
به همین دلیل است که وقتی درباره فرهنگ قهوه در ایتالیا صحبت میکنیم، در واقع درباره بخشی از سبک زندگی مردم این کشور حرف میزنیم.
شاید جالبترین نکته درباره فرهنگ قهوه ایتالیا این باشد که برای ساختن یک تجربه بزرگ، همیشه به یک فنجان بزرگ نیاز نیست.
یک شات اسپرسو، چند دقیقه مکث و یک گفتوگوی کوتاه میتواند بخش کوچکی از روز باشد، اما همین لحظات کوچک هستند که قهوه را از یک نوشیدنی معمولی به بخشی از فرهنگ تبدیل میکنند.
شاید به همین دلیل است که در ایتالیا، قهوه فقط چیزی نیست که مینوشند؛ قهوه بخشی از شیوه زندگی است.
و شاید فلسفه قهوه در نهایت همین باشد:
قهوه خوب، فقط حال آدم را بیدار نمیکند؛ گاهی چند دقیقه از روز را هم بهتر میکند.